هشدار متخصص قلب: عفونت‌های کودکی، میانسالی را نشانه می‌رود

یک متخصص قلب و عضو هیئت علمی دانشگاه علوم پزشکی اصفهان با اشاره به عوارض دیررس بیماری‌های عفونی در دوران کودکی، هشدار داد که عفونت‌های باکتریایی درمان‌نشده می‌توانند پس از ۳۰ تا ۴۰ سال به تنگی شدید دریچه‌های قلب منجر شوند.

دکتر حسن نسیمی طی گفتگویی با خبرنگار ایسنا، با تأکید بر این‌که بسیاری از بیماری‌های قلبی در بزرگسالی ریشه در دوران کودکی دارند، اظهار کرد: عفونت‌های چرکی و تب‌دار همراه با تورم لوزه‌ها در کودکان، اگر در ۲۴ تا ۴۸ ساعت اول با آنتی‌بیوتیک مناسب درمان نشوند، بدن را وادار به تولید آنتی‌بادی می‌کنند. این آنتی‌بادی‌ها ممکن است سال‌ها بعد سلول‌های دریچه قلب را با باکتری اشتباه گرفته و به آن حمله کنند که نتیجه آن تخریب دریچه و بروز تنگی در میانسالی است.

-کرونا و آنفلوآنزا؛ تهدیدی برای قلب افراد سالم

دکتر نسیمی در ادامه به تأثیر بیماری‌های ویروسی نوظهور مانند کرونا و آنفلوآنزا بر سلامت قلب اشاره کرد و گفت: «این ویروس‌ها حتی می‌توانند افراد سالم و ورزشکار را درگیر کنند. اگر پس از یک سرماخوردگی ساده، فرد دچار تنگی نفس شدید یا ناتوانی در خوابیدن به پشت شود، این یک علامت هشدار است و باید فوراً به پزشک مراجعه کند.

وی با توضیح علائم درگیری قلبی ناشی از ویروس‌ها افزود: اگر لایه خارجی قلب (پریکارد) درگیر شود، درد هنگام تنفس عمیق و دراز کشیدن تشدید و با نشستن کاهش می‌یابد. در برخی موارد، عضله قلب یا مایع اطراف آن درگیر شده و عوارض جدی ایجاد می‌کند.

این متخصص قلب با تأکید بر اهمیت پیشگیری، به بیماران قلبی توصیه کرد حتماً واکسن آنفلوآنزا تزریق کنند: تحقیقات مرکز قلب چمران نشان داده است که تزریق واکسن، مقاومت بدن را در برابر بیماری‌های مؤثر بر قلب افزایش می‌دهد. در فصول سرد سال، با شیوع آنفلوآنزا، آمار سکته‌های قلبی و مغزی نیز افزایش می‌یابد.

-“قاتل خاموش”؛ فشار خون بالا بلای جان ایرانی‌ها

دکتر نسیمی در بخش دیگری از این گفت‌وگو، فشار خون بالا را به دلیل نداشتن علامت مشخص، “قاتل خاموش” نامید و هشدار داد: شایع‌ترین علامت فشار خون این است که هیچ علامتی ندارد. بسیاری از بیماران زمانی متوجه بیماری خود می‌شوند که دچار سکته قلبی، مغزی یا نارسایی کلیه شده‌اند.

وی آمار نگران‌کننده‌ای از وضعیت فشار خون در ایران ارائه داد:

• از هر پنج خانم و هر چهار آقا، یک نفر به فشار خون مبتلا است.
• کمتر از ۱۸ درصد بیماران تحت درمان صحیح قرار دارند.
• فشار خون عامل ۶۰ تا ۷۰ درصد سکته‌های مغزی، ۵۰ درصد سکته‌های قلبی و ۲۰ تا ۳۰ درصد موارد دیالیز در کشور است.

-نمک؛ سم سفید در سفره ایرانی‌ها

عضو هیئت علمی دانشگاه علوم پزشکی اصفهان با اشاره به مصرف سرسام‌آور نمک در ایران گفت: «میانگین مصرف نمک در ایران ۱۲ تا ۱۵ گرم در روز است، در حالی که استاندارد جهانی ۴ تا ۵ گرم است. یک پیتزای معمولی به تنهایی نیاز روزانه یک فرد به نمک را تأمین می‌کند.»

وی تأکید کرد که نمک‌های رنگی (دریا، صورتی، آبی) تفاوتی با نمک معمولی ندارند و حتی ممکن است به دلیل ناخالصی مضرتر باشند. بهترین گزینه، نمک‌های کم‌سدیم یا پتاسیمی است.

-توصیه‌های کلیدی برای کنترل فشار خون:

• پایش منظم: افراد زیر ۴۰ سال هر سه سال یک بار و افراد بالای ۴۰ سال سالانه فشار خود را اندازه‌گیری کنند. در صورت وجود سابقه خانوادگی، پایش از ۱۶ سالگی آغاز شود.
• عدد نرمال: فشار خون نرمال ۱۲ روی ۷ (۱۲۰ روی ۷۰) است و اعداد بالاتر نیازمند پیگیری است. باور غلط طبیعی بودن فشار ۱۴ یا ۱۵ در سالمندی، می‌تواند کشنده باشد.
• تغذیه: افزایش مصرف میوه و سبزیجات (منبع پتاسیم)، مصرف چای سبز و چای ترش.
• ورزش: ۲۰ دقیقه ورزش هوازی روزانه با ضربان قلب ۱۱۰ تا ۱۲۰ می‌تواند فشار خون را ۵ تا ۱۰ میلی‌متر کاهش دهد.
• کاهش وزن: هر یک کیلوگرم کاهش وزن، حدود یک میلی‌متر جیوه فشار خون را پایین می‌آورد.

-واریس؛ پای بی‌تحرکی و چاقی در میان است

دکتر نسیمی با اشاره به شیوع بالای واریس در جامعه مدرن گفت: «حدود ۳۰ درصد افراد جامعه به درجاتی از واریس مبتلا هستند. بی‌تحرکی، نشستن یا ایستادن طولانی مدت و چاقی مهم‌ترین عوامل ایجاد این بیماری هستند.»

وی تأکید کرد که کاهش وزن، حتی به میزان پنج کیلوگرم، تأثیر چشمگیری در بهبود واریس دارد. بدنسازی غیراصولی می‌تواند باعث تشدید بیماری شود.

-درمان‌های نوین و توصیه‌ها:

• روش‌های مدرن مانند رادیوفرکوئنسی، لیزر و اسکلروتراپی نتایج بسیار خوبی دارند.
• در دوران بارداری، بالا نگه داشتن پاها و خوابیدن به پهلوی چپ به بهبود بازگشت وریدی کمک می‌کند.
• علائم هشدار دهنده برای مراجعه به پزشک شامل گزگز، سنگینی، درد، تغییر رنگ پوست و ایجاد زخم در پاها است.

-علائم قلبی را جدی بگیرید

دکتر نسیمی در پایان به علائم هشداردهنده دردهای قلبی اشاره کرد و گفت:

• درد قلبی: با فعالیت (مثل راه رفتن یا بالا رفتن از پله) تشدید می‌شود، ۵ تا ۲۰ دقیقه طول می‌کشد و حالت فشاری و منتشر دارد.
• درد غیرقلبی: دردهای نقطه‌ای که با یک انگشت قابل اشاره باشند یا پس از غذا خوردن ایجاد شوند، معمولاً منشأ عضلانی یا گوارشی دارند.
• درد شانه: دردی که هنگام فعالیت در دست راست یا هر دو کتف ایجاد شود، حتی اختصاصی‌تر از درد دست چپ برای مشکلات قلبی است.

وی در پایان بر نقش کلیدی اصلاح سبک زندگی، تغذیه سالم، تحرک کافی و پایش منظم سلامت در پیشگیری از بیماری‌های قلبی تأکید کرد.